-
علامه ابن قیم گوید:«شرک اصغر مانند ریایی کم،تصنع و خودنمایی برای مردم و سوگند به غیر خدا.» چون از پیامبر(ص) به طریق صحیح روایت شده است: هر کس به غیر خداوند سوگند یاد کند به خدا شرک ورزیده است.
-
یا مانند کسی که به کس دیگری بگوید:( اگر خدا بخواهد و تو بخواهی ) یا ( این چیز از جانب تو و خداست ) یا ( اگر تو نبودی چنین و چنان می شد ). البته در این نوع شرک هم برخی موارد بر حسب نیت گوینده ان بین اکبر و اصغر در نوسان است زیرا در حدیث صحیح امده است که پیامبر(ص) در پاسخ به مردی که گفت: ( اگر خدا بخواهد و تو بخواهی ) فرمود: ایا مرا شریک خدا قرار دادی؟ بگو : اگر تنها خدا بخواهد.
-
یکی از انواع شرک سجده مرید برای شیخ خود می باشد . به راستی این کار شرک عظیم و اکبر است و برای هر دو مرید و شیخ بدون تفاوت شرک محسوب می شود. نوع دیگر شرک تراشیدن موی سر به خاطر شیخ است زیرا این عبادت برای غیر خدا است و هیچ کس به عنوان عبادت ملزم به تراشیدن موی سر نیست جز در مناسک حج که باید خالصانه برای خدا باشد.
-
یکی دیگر از انواع شرک توبه کردن برای جلب رضایت شیخ است ، این کار هم شرک عظیم است چون توبه هم مانند نماز ، روزه ، حج و مناسک باید تنها برای خدا باشد.
-
در مسند امده است : اسیری را نزد پیامبر(ص) اوردند ، ان اسیر گفت: خداوندا بسوی تو بر میگردم نه به سوی محمد. انگاه پیامبر(ص) فرمود: حق را به صاحب ان داد.بنابراین توبه هم مانند نماز و روزه عبادتی است که جز برای خدا سزاوار کسی نیست. نوع دیگر شرک نذر کردن برای غیر خداست ، نذر برای غیر خدا شرکی شرکی است که از سوگند به غیر خدا شدیدتر است . بنابراین حدیث پیامبر زمانی که سوگند به غیر خدا شرک باشد ، چطور کسی که برای غیر خدا نذر می کند مشرک نیست؟ علاوه بر این در کتب سنن در حدیث عقبه بن عامر امده است که پیامبر(ص) فرموده است: نذر سوگند است .
-
یکی دیگر از انواع شرک ، ترس از غیر خدا ، توکل بر غیر او و عمل برای غیر اوست . خضوع و ذلت و گردن کجی برای غیر خدا ، درخواست روزی از غیر او ، حمد و ثنای غیر خدا بر چیزی که می بخشد و بی نیاز شدن با این ثنا و سپاس از حمد و ثنای خدا ، نارضایتی و عصبانیت بر چیزی که نصیبش نشده و مقدر نگردیده است ، نسبت دادن نعمت به غیر خدا و اعتقاد به اینکه امکان دارد چیزی در عالم هستی وجود داشته باشد که به اراده و خواست خداوند نباشد ، همگی جزو شرک هستند.